Vlaams begrotingsakkoord 2026: wat verandert er voor jou en je onderneming?

02/10/2026 · Fiscaliteit

De Vlaamse Regering heeft haar begrotingsplannen voor de komende jaren voorgesteld. De begrotingsinspanning loopt op tot bijna 2 miljard euro in 2027 en tot 3 miljard euro in 2029. Een belangrijk deel daarvan komt uit besparingen op de werking van de overheid en op subsidies.

Voor ondernemers springt vooral de stopzetting van de kmo-portefeuille in het oog. Maar ook gezinnen krijgen te maken met wijzigingen rond dienstencheques, het Groeipakket, de aankoop van een woning en de erfbelasting.

Wat verandert er precies, wat weten we vandaag al en waar hou je best rekening mee?

1. Vlaanderen bespaart fors op werking en subsidies

Van de totale begrotingsinspanning moet tegen 2029 ongeveer 1,2 miljard euro komen uit besparingen op de werking van de Vlaamse overheid en op subsidies. Verschillende steunmaatregelen worden daardoor afgebouwd, hervormd of stopgezet.

Tegelijk geeft de Vlaamse Regering aan te willen blijven investeren in onder meer onderzoek, innovatie, infrastructuur en het ondernemingsklimaat. Voor ondernemingen verschuift de aandacht dus duidelijk naar gerichtere steun en minder afzonderlijke subsidiemechanismen.

2. De kmo-portefeuille stopt vanaf 1 januari 2027

Een van de meest concrete wijzigingen voor Vlaamse zelfstandigen en kmo’s is het verdwijnen van de kmo-portefeuille. Via deze maatregel kunnen ondernemingen vandaag nog financiële steun krijgen voor bepaalde opleidingen en, in beperktere mate, advies.

De Vlaamse Regering heeft beslist om de kmo-portefeuille stop te zetten. Vanaf 1 januari 2027 kunnen ondernemingen geen nieuwe steunaanvragen meer indienen.

In 2026 blijven nieuwe aanvragen wel mogelijk, maar enkel zolang het beschikbare jaarbudget niet is uitgeput. Zodra dat budget volledig is opgebruikt, worden geen nieuwe aanvragen meer aanvaard. Een lopend traject kan nog verder worden afgewerkt tot en met 31 december 2027.

Voor opleidingen is de steun vandaag nog relevant. Kleine ondernemingen kunnen momenteel in de gewone regeling 30% steun krijgen en middelgrote ondernemingen 20%, met een maximaal steunbedrag van 7.500 euro per kalenderjaar. Voor bepaalde thema’s gelden afwijkende steunpercentages. De adviespijler werd in 2026 al sterk beperkt en richt zich in hoofdzaak nog op cybersecurityadvies.

Plan je nog een opleiding die vandaag in aanmerking komt? Dan is het verstandig om niet tot het einde van 2026 te wachten. De mogelijkheid om nog steun aan te vragen hangt immers ook af van het resterende beschikbare budget.

3. Registratierechten voor de enige en eigen woning stijgen van 2% naar 3%

Sinds 1 januari 2025 geldt in Vlaanderen voor de aankoop van de enige en eigen woning een verlaagd verkooprecht van 2%, wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan. In het nieuwe begrotingsakkoord wordt aangekondigd dat dit tarief opnieuw stijgt naar 3%.

Dat lijkt op het eerste gezicht een beperkte wijziging, maar bij de aankoop van een woning loopt het verschil snel op. Bij een aankoopprijs van 300.000 euro betekent één procentpunt 3.000 euro extra registratierechten. Bij 400.000 euro gaat het om 4.000 euro en bij 500.000 euro om 5.000 euro.

Voor wie een aankoop plant, kan de uiteindelijke datum waarop de authentieke akte wordt verleden dus financieel relevant worden. De concrete inwerkingtreding en overgangsregels moeten nog in regelgeving worden vastgelegd. Tot die regels definitief zijn, blijft voorzichtigheid aangewezen bij berekeningen voor toekomstige aankopen.

4. Dienstencheques worden opnieuw duurder

Ook het dienstenchequesysteem wordt verder hervormd. Vandaag betaalt een individuele gebruiker in Vlaanderen 10 euro voor de eerste 400 dienstencheques per kalenderjaar en 11 euro voor de volgende 100. Een gezin kan maximaal 1.000 cheques aankopen: 800 aan 10 euro en 200 aan 11 euro. Sinds inkomstenjaar 2025 leveren dienstencheques bovendien geen fiscaal voordeel meer op.

In het begrotingsakkoord is een nieuwe prijsverhoging aangekondigd. Volgens de berichtgeving over het akkoord zou de prijs van de eerste 175 cheques stijgen van 10 naar 12 euro. Vanaf de 176ste cheque zou een hoger tarief gelden. Tegelijk wil de Vlaamse Regering een plafond invoeren op de bijkomende administratiekosten die dienstenchequeondernemingen kunnen aanrekenen.

De impact kan voor frequente gebruikers aanzienlijk zijn. Wie bijvoorbeeld vier uur huishoudhulp per week gebruikt, komt op ongeveer 208 dienstencheques per jaar. Alleen al een stijging van 10 naar 12 euro voor de eerste 175 cheques betekent op jaarbasis 350 euro extra. Voor de resterende cheques komt daar nog de verhoging van het hogere tarief bovenop.

Los van het begrotingsakkoord wijzigt ook de geldigheidsduur. Vanaf 1 januari 2027 wordt een dienstencheque voor de gebruiker negen maanden geldig in plaats van twaalf maanden. Het wordt dus nog belangrijker om niet onnodig grote hoeveelheden cheques vooraf aan te kopen.

De definitieve prijsstructuur, quota en het plafond op bijkomende kosten moeten nog volledig in de uitvoeringsregels worden bevestigd. Voor een exacte jaarberekening wachten we die concrete regelgeving dus best af.

Praktische tip: heb je dit jaar nog geen 400 dienstencheques besteld, dan kan het interessant zijn om te bekijken of je nog extra cheques aankoopt aan het huidige tarief van 10 euro per cheque. Heeft je partner eveneens recht op dienstencheques, dan geldt ook daar een afzonderlijk jaarquotum. Hou wel rekening met de geldigheidsduur van de cheques.”

5. Ook het Groeipakket wordt hervormd

Het Vlaams Groeipakket blijft bestaan, maar ook hier wordt bespaard. De officiële Septemberverklaring bevestigt dat de algemene leeftijdsgrens wordt teruggebracht tot 23 jaar. Vandaag kan onder bepaalde voorwaarden nog recht bestaan voor studerende kinderen tot 25 jaar. Voor bijzondere situaties, zoals langdurige ziekte, blijven uitzonderingen mogelijk.

Voor gezinnen met kinderen die na hun 23ste verder studeren, kan dat een merkbare impact hebben. Het huidige basisbedrag voor kinderen geboren vanaf 2019 bedraagt sinds september 2026 190,66 euro per maand. Een verlies van meerdere maanden recht kan daardoor snel oplopen, afhankelijk van de concrete gezinssituatie en eventuele toeslagen.

Daarnaast bedraagt het huidige eenmalige startbedrag bij geboorte of adoptie 1.310,75 euro. In de berichtgeving over het begrotingsakkoord wordt ook gemeld dat dit startbedrag in de toekomst enkel nog voor het eerste kind zou worden toegekend. De precieze voorwaarden, startdatum en eventuele overgangsregels moeten nog verder worden uitgewerkt.

Voor bestaande dossiers verandert er vandaag dus niet automatisch iets. Zodra de nieuwe regels definitief zijn, zal vooral voor gezinnen met oudere studerende kinderen en voor toekomstige gezinsuitbreidingen moeten worden bekeken wat de concrete impact is.

6. Lagere erfbelasting voor kleine en middelgrote nalatenschappen

Niet alle maatregelen zijn besparingen. De Vlaamse Regering houdt ook vast aan een geplande verlaging van de erfbelasting voor kleine en middelgrote nalatenschappen. Tegen het einde van de legislatuur wordt daarvoor een belastingverlaging van in totaal 160 miljoen euro voorzien.

Op dit moment zijn de nieuwe tarieven en schijven nog niet definitief vastgelegd. De huidige regels van de Vlaamse erfbelasting blijven dus het uitgangspunt voor concrete successie- en vermogensplanning.

Wie vandaag een schenking, testament of bredere vermogensplanning overweegt, wacht daarom best niet automatisch op de aangekondigde hervorming. De optimale aanpak hangt immers niet alleen af van toekomstige tarieven, maar ook van de gezinssituatie, de samenstelling van het vermogen en de timing.

7. Wat betekent dit concreet?

Het begrotingsakkoord bevat maatregelen die zowel ondernemingen als gezinnen rechtstreeks kunnen raken. Voor ondernemers is vooral de stopzetting van de kmo-portefeuille concreet en nabij. Wie in 2026 nog opleidingen plant, bekijkt best tijdig of een aanvraag nog mogelijk en zinvol is.

Voor gezinnen kan de financiële impact vooral zitten in duurdere dienstencheques, een hogere kost bij de aankoop van een woning en wijzigingen aan het Groeipakket. Tegelijk kan de aangekondigde verlaging van de erfbelasting op termijn een rol spelen in vermogens- en successieplanning.

Belangrijk is dat een begrotingsakkoord nog verder moet worden omgezet in concrete regelgeving. Voor een aantal maatregelen zijn de grote lijnen duidelijk, maar moeten de exacte ingangsdata, voorwaarden en overgangsregels nog worden bevestigd.

Heb je vragen over de impact van deze maatregelen op jouw onderneming of persoonlijke situatie? Neem gerust contact met ons op. We bekijken graag samen met jou welke aandachtspunten relevant zijn en waar je vandaag al op kunt anticiperen.

Belangrijk: dit overzicht is niet limitatief. De verdere uitwerking van het Vlaams begrotingsakkoord is nog volop bezig en er wordt stelselmatig bijkomende informatie bekendgemaakt. Nieuwe maatregelen, voorwaarden, ingangsdata en overgangsregels kunnen dus nog volgen. We blijven de ontwikkelingen opvolgen en passen dit overzicht aan waar nodig.